Een douche of bad lekt. Beneden is het plafond nat na elke douchebeurt. Iedereen heeft een mening: de kit, de doucheput, de tegels, de kraan. Wie op basis van een vermoeden gaat repareren, loopt het risico op de verkeerde plek te herstellen. De waterproef is de methode om die vraag met bewijs te beantwoorden. In plaats van de hele douche aan te zetten, belasten we elke mogelijke lekroute apart, in een vaste volgorde. De route die reageert, is de oorzaak.
Op deze pagina leest u waarom een waterproef in fases werkt, hoe elke fase wordt uitgevoerd, hoe we met kleurstof en vochtmeting het resultaat bewijzen, wat de valkuilen zijn en hoe de proef ook bij nieuwe badkamers wordt gebruikt.
Waarom in fases?
Water uit een douche kan op vier manieren ontsnappen: door de afvoer, langs de afvoer via de aansluiting van de waterdichting, door kit en tegelvoegen, of via doorvoeren in de wand. Bij normaal douchen worden al die routes tegelijk belast. Het resultaat is een natte plek beneden, zonder dat duidelijk is welke route het water nam. Door de routes stuk voor stuk te belasten, beginnend bij de route die het kleinste oppervlak nat maakt, wordt een positieve uitkomst eenduidig. Reageert de lekplek in fase 1, dan is het de afvoer. Reageert hij pas in fase 3, dan zijn fase 1 en 2 uitgesloten en is het de kit. Zie ook douche lekkage.
Vóór de waterproef
- Drukleiding uitsluiten. Met de watermetertest controleren we of er water uit de drinkwaterleiding verdwijnt. Een lekkende inbouwkraan of leiding in de wand lekt continu en is met een waterproef niet te vinden. Zie watermeter loopt door.
- Uitgangssituatie meten. We meten het vocht op de lekplek en rond de douche of het bad, markeren de rand van de vlek en maken foto's. Zo is een verandering tijdens de proef meetbaar.
- Visuele inspectie. We bekijken kit, voegen, de doucheput of douchegoot, het afschot en eventuele doorvoeren.
- Afvoer controleren. We controleren of de afvoer vrij is. Een verstopte afvoer laat water staan en maakt de fases minder zuiver.
De vier fases bij een douche
Fase 1: alleen de afvoer
We laten water, meestal met kleurstof, rechtstreeks in de doucheput of douchegoot lopen, met een slang of kan die in de put wordt gericht. De vloer, de kitranden en de wanden blijven droog. We laten een hoeveelheid water lopen die overeenkomt met een normale douchebeurt, en belasten waar nodig zwaarder. Reageert de lekplek, dan lekt de afvoer zelf: de sifon, de afvoerleiding of de aansluiting op de standleiding.
Fase 2: de vloer of bak
Blijft het droog, dan belasten we het vloeroppervlak. Bij een inloopdouche maken we de tegelvloer nat, of voeren we een gecontroleerde overstromingsproef uit waarbij de afvoer tijdelijk wordt afgesloten en er een laagje water op de vloer blijft staan. Bij een douchebak vullen we de bak met de afvoer dicht. Zo belasten we de tegelvoegen, de waterdichting in de vloer en de aansluiting van die waterdichting op de put, maar nog niet de kitranden aan de wand. Reageert de lekplek nu, dan zit het lek in de vloer of in de aansluiting op de put.
Fase 3: de kitranden
Daarna maken we gericht de kitvoegen nat: de voeg tussen vloer en wand, de verticale hoeken, de rand van de douchebak. We doen dat per zijde, zodat duidelijk wordt welke kant lekt. Reageert de lekplek, dan lekt de kit of de aansluiting erachter. Zie kit- en tegelvoegen.
Fase 4: de wanden
Tot slot besproeien we de wanden, van onder naar boven, inclusief de doorvoeren van kraan en douchearm, de bevestigingspunten van een glazen wand en eventuele nissen. Reageert de lekplek nu, dan dringt water via de wand de constructie in.
De fases bij een bad
Bij een bad werkt het principe hetzelfde, maar de routes zijn net anders:
- De afvoer: water met kleurstof rechtstreeks in de afvoer, zonder het bad te vullen.
- Het gevulde bad: het bad wordt gevuld met de plug erin, zodat de afvoerplug onderin wordt belast. Daarna vullen we tot boven de overloop, zodat ook de overloop en de overloopslang water krijgen. Veel badlekkages zitten precies daar en treden alleen op bij een vol bad.
- Leeglopen: we laten het volle bad in één keer leeglopen. Dat belast de afvoer onder het bad zwaarder dan normaal.
- De kitrand: we maken de kitvoeg tussen bad en wand nat, bij voorkeur als het bad gevuld is, omdat een gevuld bad iets zakt en de kit dan open kan gaan.
- De wanden en eventuele douchezone boven het bad.
Zie ook bad lekkage.
Bewijs: kleurstof, vochtmeting en observatie
Een waterproef wordt pas bewijskrachtig als de reactie van de lekplek objectief wordt vastgesteld. Dat doen we op drie manieren:
- Kleurstof: per fase kan een andere kleur worden gebruikt. Verschijnt de kleur op de lekplek, dan is duidelijk uit welke fase het water komt, ook als er later water uit een andere fase bijkomt. Fluorescerende kleurstof is onder uv-licht zelfs in kleine hoeveelheden zichtbaar. Zie kleurstoftest.
- Vochtmeting: tijdens en na elke fase meten we het vocht op de lekplek en rond de geteste zone. Een stijging bevestigt de reactie, ook voordat er zichtbaar water verschijnt. Zie vochtmeting.
- Observatie en tijd: iemand houdt de lekplek beneden in de gaten, en we noteren het tijdstip van elke fase en elke reactie.
Geduld is essentieel
De meest gemaakte fout bij een waterproef is te snel concluderen. Water heeft tijd nodig om door een vloer te trekken. In een houten vloer met een directe route kan dat binnen enkele minuten zijn. In een betonvloer met een dikke dekvloer kan het een half uur tot meer dan een uur duren. Wie na vijf minuten fase 1 afsluit en doorgaat naar fase 2, ziet de reactie van fase 1 misschien pas tijdens fase 2 of 3, en trekt dan de verkeerde conclusie. Daarom:
- nemen we per fase voldoende wachttijd, afgestemd op de opbouw van de vloer;
- gebruiken we per fase een andere kleur;
- meten we het vochtverloop tussentijds, zodat een beginnende reactie eerder zichtbaar is;
- vragen we u soms om na ons vertrek de lekplek te blijven controleren en een foto te sturen.
Valkuilen en hoe we ze vermijden
| Valkuil | Gevolg | Hoe we het vermijden |
|---|---|---|
| Hele douche tegelijk nat maken | Route onbekend | Strikt per fase werken |
| Te kort wachten | Reactie wordt aan verkeerde fase toegeschreven | Voldoende wachttijd, kleur per fase |
| Spatwater in fase 1 | Vloer wordt ongewild nat | Gericht in de put gieten, vloer afdekken |
| Lekplek al nat | Extra water niet zichtbaar | Kleurstof en vochtmeting |
| Lek alleen bij lange belasting | Test lijkt negatief | Belasting opvoeren tot boven normaal gebruik |
| Drukleiding niet uitgesloten | Continu lek verstoort de proef | Eerst watermetertest |
Waterproef bij een nieuwe badkamer
Een waterproef is niet alleen nuttig bij een bestaande lekkage. Bij de aanleg van een nieuwe badkamer is het verstandig de waterdichting te testen voordat er wordt getegeld. Een gangbare werkwijze is een overstromingsproef op de afgedichte vloer, waarbij het water een bepaalde tijd blijft staan en de ruimte eronder wordt gecontroleerd. Zo worden fouten in de aansluiting op de put, in de hoeken of rond doorvoeren zichtbaar op het moment dat ze nog eenvoudig te herstellen zijn. Na oplevering kan een waterproef in fases controleren of de afgewerkte douche dicht is. Zie opleveringskeuring badkamer.
Praktijkvoorbeeld: drie keer gekit, toch lek
Een inloopdouche in een woning uit 2015 lekt naar het plafond van de woonkamer. De kit is drie keer vervangen, zonder resultaat. De watermeter staat stil. Fase 1, tien minuten water met fluorescerende kleurstof in de douchegoot: na een half uur is beneden niets te zien en blijft het vocht gelijk. Fase 2, de tegelvloer nat maken met rode kleurstof, zonder de kitranden: na twintig minuten stijgt het vocht in het plafond, en na veertig minuten verschijnt rood water op de lekplek. De kitranden zijn nog niet nat geweest. Conclusie: het water trekt door de tegelvoegen naar de goot, maar loopt bij de aansluiting van de waterdichting op de goot de vloer in. De kit was nooit de oorzaak. Het herstel richt zich op de aansluiting van de goot, niet op nog een keer kitten.
Wat als de waterproef negatief blijft?
Het komt voor dat alle fases geen reactie geven, terwijl er wel schade is. Dat betekent niet dat het onderzoek mislukt is; het betekent dat de douche of het bad onder de geteste omstandigheden niet de bron is. Mogelijke verklaringen zijn: de lekkage komt uit een ander onderdeel, zoals het toilet of de wastafel; er is een leiding die alleen onder bepaalde omstandigheden lekt, bijvoorbeeld bij warm water; de lekkage is al opgehouden en de schade is een restant; of de belasting tijdens de test was lager dan bij het werkelijke gebruik, bijvoorbeeld als het gezin veel langer doucht. In dat geval breiden we het onderzoek uit naar andere onderdelen, verhogen we de belasting, of spreken we een vervolgmeting af na een periode van normaal gebruik. Ook een negatieve uitkomst leggen we vast, want die sluit oorzaken uit en voorkomt onnodig herstel.
Houd na een negatieve proef de lekplek de komende dagen goed in de gaten en noteer bij welk gebruik hij weer nat wordt. Die informatie is voor een vervolgonderzoek goud waard.
Voorbereiding door u
- Gebruik de douche of het bad bij voorkeur een dag niet voor het onderzoek, zodat de lekplek zo droog mogelijk is.
- Maak de doucheput of goot schoon, zodat water vlot wegloopt.
- Zorg dat de lekplek beneden bereikbaar is en dat er iemand bij kan blijven, of dat we een camera kunnen plaatsen.
- Bij een appartement: zorg dat ook de woning met de schade toegankelijk is.
- Leg spullen onder de lekplek weg of dek ze af.
Rapportage
In het rapport staan de uitgangssituatie, elke fase met hoeveelheid water, duur, gebruikte kleur en resultaat, het vochtverloop, foto's onder normaal en uv-licht, de conclusie over de lekroute en een hersteladvies. Zie het inspectierapport.
Kosten en afspraak
De waterproef is onderdeel van onze standaard sanitaire inspectie. Zie kosten sanitaire inspectie. We werken in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Lees ook badkamer lekkage en alle testen en methoden.