Het hangtoilet met een inbouwreservoir is in veel badkamers en toiletruimtes de standaard geworden. Het ziet er strak uit, de vloer onder het toilet is makkelijk schoon te houden, en het reservoir is uit het zicht weggewerkt in een voorzetwand. Dat laatste is ook het nadeel. Als het reservoir of een van de aansluitingen lekt, loopt het water ongezien achter de wand naar beneden. Het kan weken of maanden duren voordat er iets zichtbaar wordt, en dan vaak op een andere plek: in het plafond van de ruimte eronder, in de meterkast of in de hal.
Op deze pagina leest u hoe een inbouwreservoir is opgebouwd, waar het lekt, hoe u de signalen herkent, hoe we het onderzoeken zonder de wand te slopen en hoe het meestal kan worden hersteld via de opening achter het bedieningspaneel.
Hoe een inbouwsysteem is opgebouwd
Een inbouwsysteem bestaat uit een stalen frame dat aan de vloer en de wand wordt bevestigd. In dat frame zit:
- Het reservoir: een kunststof bak met een vulventiel, een spoelmechanisme en een stopkraantje.
- De toevoer: een waterleiding die aan de zijkant of bovenkant op het reservoir aansluit, via het stopkraantje naar het vulventiel.
- De spoelbocht: een buis van het reservoir naar de pot, waardoor het spoelwater stroomt.
- De afvoerbocht: een bocht onderin het frame die de afvoer van de pot verbindt met de standleiding.
- De bevestigingsstangen: twee draadeinden waaraan de pot wordt opgehangen.
Het frame wordt afgewerkt met gipsplaat of een ander plaatmateriaal en meestal betegeld. Het bedieningspaneel met de spoelknoppen zit op een opening in de voorzetwand, waarachter het reservoir bereikbaar is.
Waar een inbouwreservoir lekt
Vulventiel en toevoer
Het vulventiel vult het reservoir na elke spoelbeurt. Het staat onder druk van de waterleiding. De aansluiting van de toevoerslang op het vulventiel, de pakking van het stopkraantje en het vulventiel zelf kunnen lekken. Omdat dit deel onder druk staat, is een lek hier continu. U ziet het aan een watermeter die doorloopt en stopt zodra het stopkraantje wordt gesloten.
Het spoelmechanisme
Het spoelmechanisme sluit de opening naar de spoelbocht af met een rubberen afdichting. Als die slijt of verkalkt, loopt het reservoir inwendig door naar de pot. Dat kost water, maar geeft geen lekkage naar buiten. Wel kan een doorlopend reservoir, in combinatie met een vulventiel dat niet goed sluit, het reservoir laten overlopen via de overloop in het spoelmechanisme.
Het reservoir zelf
Kunststof reservoirs zijn duurzaam, maar bij oudere modellen, na een drukstoot in de leiding of bij een montagefout kan het reservoir bij de doorvoeren gaan lekken.
De spoelbocht
De spoelbocht verbindt het reservoir met de pot. Aan de potkant zit een rubberen manchet. Als de pot niet goed tegen de wand is gemonteerd, als het rubber is verschoven of als de bocht op de verkeerde lengte is afgezaagd, lekt er bij elke spoelbeurt water tussen de pot en de wand.
De afvoerbocht
De afvoerbocht onderin het frame verbindt de afvoer van de pot met de standleiding. Ook hier zorgt een rubberen manchet voor de afdichting aan de potkant. Een verkeerde lengte, een verschoven rubber of een pot die wiebelt, geeft lekkage bij elke spoelbeurt, soms met geur.
De aansluiting op de standleiding
De afvoerbocht is aangesloten op de standleiding of de afvoer in de vloer. Een losse mof of verschoven insteekverbinding geeft een lekkage die alleen bij doortrekken optreedt. Zie afvoer lekkage.
Condens
Een reservoir vol koud leidingwater in een warme, vochtige badkamer kan aan de buitenkant condens vormen, vooral als het niet goed is geïsoleerd of als de isolatie is beschadigd. Dat water druppelt in de voorzetwand naar beneden en kan op een lekkage lijken.
Signalen van een lekkend inbouwreservoir
| Signaal | Waarschijnlijke oorzaak |
|---|---|
| Watermeter loopt door, stopt bij dichtdraaien stopkraantje toilet | Vulventiel, toevoer, of inwendig doorlopend reservoir |
| Reservoir vult af en toe bij zonder doortrekken | Spoelmechanisme lekt door |
| Water tussen pot en wand na doortrekken | Spoelbocht of afvoerbocht |
| Donkere, natte voorzetwand onderaan | Lek in het frame, vaak toevoer of afvoerbocht |
| Holklinkende of losse tegels op de voorzetwand | Langdurig vocht in de gipsplaat |
| Vochtplek in het plafond eronder, continu nat | Toevoer of vulventiel |
| Vochtplek eronder na doortrekken | Afvoerbocht of aansluiting op de standleiding |
| Geur uit het bedieningspaneel | Afvoerbocht of aansluiting niet luchtdicht |
Zelf controleren
- Watermetertest. Sluit alle kranen en kijk of de meter draait. Sluit dan het stopkraantje van het toilet. Stopt de meter, dan zit het verbruik in het toilet.
- Bedieningspaneel verwijderen. Klik of schuif het paneel voorzichtig los (zie de handleiding van uw systeem) en kijk met een zaklamp in het reservoir en langs de toevoer. Zijn er druppels, kalksporen of vocht?
- Kleurstof in het reservoir. Doe voedingskleurstof in het reservoir en trek een half uur niet door. Gekleurd water in de pot betekent dat het spoelmechanisme doorloopt.
- Papier onder de pot. Leg droog keukenpapier tussen de pot en de wand en op de vloer eronder, trek een paar keer door en kijk of het nat wordt.
- Tik op de voorzetwand. Holklinkende tegels onderaan wijzen op vocht in de wand.
Hoe we een inbouwreservoir onderzoeken
- Watermetertest en controle van het stopkraantje om te bepalen of het verbruik in het toilet zit.
- Vochtmeting van de voorzetwand en de ruimte eronder, om te zien waar het vocht zich ophoopt. Zie vochtmeting.
- Endoscopie via het bedieningspaneel. We brengen een endoscoop in via de opening achter het paneel en bekijken het reservoir, de toevoer, het vulventiel en, zo ver als mogelijk, de onderkant van het frame. Zie endoscopie.
- Kleurstoftest. Kleurstof in het reservoir test de spoelbocht en het spoelmechanisme; kleurstof rechtstreeks in de pot test de afvoerbocht en de aansluiting op de standleiding. Zie kleurstoftest.
- Kijken tijdens het doortrekken. Met de endoscoop in de wand laten we het toilet doortrekken en zien we of en waar er water lekt.
- Eventueel een klein inspectiegat. Als de onderkant van het frame niet via het paneel bereikbaar is, boren we in overleg een klein gat in een voeg laag in de voorzetwand.
Herstel via het bedieningspaneel
Bij de meeste inbouwsystemen zijn de onderdelen die het vaakst lekken, via de opening achter het bedieningspaneel te vervangen:
- het stopkraantje en de pakkingen;
- het vulventiel;
- het spoelmechanisme en de afdichtingsrubber;
- de aansluiting van de toevoer op het vulventiel.
Voor lekkages bij de spoelbocht of afvoerbocht aan de potkant is het meestal voldoende om de pot van de wand te halen, de rubbers te vervangen of de bochten op de juiste lengte te brengen, en de pot opnieuw te monteren. Alleen bij een lek aan de onderkant van het frame, zoals de aansluiting op de standleiding, of bij een beschadigd frame, is een opening in de voorzetwand nodig. Dankzij het onderzoek weet de hersteller dan precies waar.
Gevolgen van een lang onopgemerkt lek
Omdat een inbouwreservoir onzichtbaar is, kan een lek lang doorlopen. De gevolgen:
- De gipsplaat van de voorzetwand verweekt, waardoor tegels hol gaan klinken of loslaten.
- Het stalen frame kan bij langdurig vocht gaan roesten.
- Water loopt in de vloer en naar de ruimte eronder, met schade aan plafond en soms elektra.
- Bij een lek in de afvoerbocht is het water verontreinigd, met geur en hygiënische risico's.
- Een doorlopend reservoir kost ongemerkt veel water. Zie hoog waterverbruik.
Praktijkvoorbeeld: tegels die loskwamen
In een toiletruimte van een woning uit 2008 komen twee tegels onderaan de voorzetwand los. De eigenaar denkt aan een tegelprobleem. De watermeter blijkt bij stilstand langzaam te draaien, en stopt als het stopkraantje van het toilet wordt gesloten. Via het bedieningspaneel zien we met de endoscoop dat de wartel van de toevoerslang op het vulventiel lekt: een langzaam druppeltje, al maanden. Het water liep langs de binnenkant van de gipsplaat naar beneden. Het vulventiel en de wartel worden via het paneel vervangen. De voorzetwand moet onderaan drogen voordat de tegels opnieuw worden gezet, maar hoeft niet te worden gesloopt.
Bij een verbouwing of nieuwe voorzetwand
Laat u een nieuw hangtoilet plaatsen, dan zijn een paar punten belangrijk om latere lekkages te voorkomen. Laat de toevoer en de afvoer afpersen of met water testen voordat de voorzetwand wordt dichtgemaakt. Zorg dat de afvoerbocht en spoelbocht op de juiste lengte zijn afgezaagd voor de pot die wordt gebruikt, en dat de rubbers goed zitten. Vraag om een inspectiemogelijkheid, al is het alleen het bedieningspaneel, en bewaar de handleiding van het systeem, zodat later bekend is hoe het paneel eraf gaat en welke onderdelen er in zitten. En laat bij een voorzetwand in een natte zone, bijvoorbeeld naast een douche, de gipsplaat voorzien van een waterdichting, zodat spatwater niet in de wand trekt.
Inbouwreservoir in een appartement
In appartementencomplexen zitten hangtoiletten vaak boven elkaar, met de afvoerbocht aangesloten op een gemeenschappelijke standleiding in een schacht achter de voorzetwand. Een lek bij de aansluiting op de standleiding kan dan schade geven bij de benedenburen. Omdat de standleiding meestal tot de gemeenschappelijke delen hoort en de aansluiting tot het appartement, is het belangrijk precies vast te stellen waar het lek zit. Een kleurstoftest in de pot en een camera-inspectie van de standleiding geven uitsluitsel. Zie lekkage bij de buren.
Een goed voorbereide voorzetwand scheelt later veel zoekwerk en onnodige sloop, en maakt onderhoud aan het reservoir eenvoudig.
Voorkomen
- Controleer twee keer per jaar met kleurstof of het reservoir doorloopt.
- Kijk af en toe achter het bedieningspaneel naar vocht of kalk.
- Draai het stopkraantje één keer per jaar dicht en open.
- Laat een pot die wiebelt direct opnieuw vastzetten; beweging belast de bochten.
- Gebruik geen agressieve tabletten of middelen in het reservoir; ze tasten rubbers aan.
- Zorg voor goede ventilatie om condens te beperken, zeker in een kleine toiletruimte zonder raam of afzuiging.
Kosten en verzekering
Het onderzoek naar een lekkend inbouwreservoir valt meestal binnen onze standaard sanitaire inspectie, met endoscopie. Zie kosten sanitaire inspectie. Schade door een plotseling lekkende toevoer kan onder de opstalverzekering vallen; het vervangen van een versleten vulventiel of rubber is onderhoud. Controleer uw polisvoorwaarden.
Onderzoek aanvragen
We onderzoeken lekkende inbouwreservoirs en hangtoiletten in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Lees ook toilet lekkage en watermeter loopt door.