Een kelder of souterrain is het laagste punt van een woning. Alles wat ergens in huis lekt, zoekt uiteindelijk die kant op. Daarnaast ligt een kelder vaak onder het grondwaterniveau en soms onder het niveau van het riool in de straat. Dat maakt water in de kelder een complex probleem met meerdere mogelijke bronnen: een lekkende leiding, een lekkende afvoer, een riool dat terugstroomt, een pomp die niet werkt, of grondwater dat door de wanden dringt. Elke bron vraagt een andere oplossing.
Op deze pagina leest u welke bronnen er zijn, hoe u ze van elkaar onderscheidt, hoe we het onderzoeken en welke maatregelen zinvol zijn. In Het Gooi zijn volledige kelders minder algemeen dan in sommige andere regio's, maar ze komen voor in oudere villa's, in bedrijfspanden en in appartementencomplexen met een souterrain of parkeerkelder.
De vijf mogelijke bronnen
1. Een lekkende waterleiding
Waterleidingen lopen vaak vanaf de meterkast door de kelder naar de rest van de woning. Een lekkende koppeling of een gecorrodeerde leiding in de kelder geeft continu water. Het signaal: een watermeter die doorloopt. Zie waterleiding lekkage.
2. Een lekkende afvoer
Afvoeren van keuken, badkamer en toiletten lopen door of langs de kelder naar het riool. Een losse verbinding of een gescheurde leiding lekt afvalwater als er water door de afvoer stroomt. Troebel water en een rioolgeur zijn kenmerkend. Zie afvoer lekkage.
3. Terugstromend riool
Ligt de vloer van de kelder, of een afvoerput in de kelder, lager dan het rioolniveau in de straat, dan kan rioolwater bij hevige regen of een verstopping terugstromen en uit de laagste afvoer omhoog komen. Zonder terugslagklep of opvoerinstallatie is de kelder dan het eerste slachtoffer. Dit treedt vaak op bij extreme buien, wanneer het gemeentelijke riool tijdelijk vol loopt.
4. Een falende pomp of opvoerinstallatie
Een kelder of souterrain met sanitair heeft vaak een opvoerinstallatie of vuilwaterpomp die het afvalwater omhoog pompt naar het riool. Ook een drainagepomp in een pompput kan grondwater afvoeren. Als de pomp uitvalt, verstopt raakt, de vlotter blijft hangen of de terugslagklep niet sluit, loopt de put over.
5. Grondwater en regenwater
Een kelder staat in de grond. Bij een hoog grondwaterpeil of na langdurige regen drukt het water tegen de wanden en vloer. Via scheuren, naden tussen wand en vloer, doorvoeren van leidingen of een verouderde waterdichting dringt het naar binnen. Ook regenwater van een lekkende hemelwaterafvoer of een verkeerd afschot van de bestrating naar een keldertrap of lichtschacht kan de kelder in lopen.
Onderscheid maken
| Kenmerk | Leiding | Afvoer | Terugstromend riool | Pomp | Grondwater |
|---|---|---|---|---|---|
| Watermeter bij stilstand | Draait | Stil | Stil | Stil | Stil |
| Uiterlijk | Helder | Troebel | Troebel, vuil | Troebel | Helder, soms bruinig |
| Geur | Geen | Riool | Sterk riool | Riool | Geen |
| Moment | Continu | Na gebruik sanitair | Bij hevige regen | Bij gebruik sanitair, pomp faalt | Natte seizoenen, na regen |
| Plaats | Onder leiding | Onder afvoer | Uit afvoerput of toilet | Rond pompput | Langs wanden, naden, vloer |
Zelf controleren
- Watermetertest. Draait de meter bij stilstand, dan is een leidinglek waarschijnlijk.
- Let op het moment. Komt het water na gebruik van sanitair, na hevige regen, of continu?
- Kijk naar de plek. Komt het uit een afvoerput, langs een wand, onder een leiding of rond een pompput?
- Ruik en kijk. Helder en reukloos, of troebel met rioolgeur?
- Controleer de pomp. Hoort u de pomp aanslaan als u sanitair gebruikt? Is er een alarm? Staat het water in de pompput hoog?
- Test met kleurstof. Spoel voedingskleurstof door een afvoer op de begane grond en kijk of het in de kelder verschijnt.
Hoe we water in de kelder onderzoeken
- Watermetertest en druktest om een leidinglek vast te stellen en te lokaliseren. Zie druktest.
- Kleurstoftest per afvoerpunt in de woning, om een lekkende afvoer aan te wijzen. Zie kleurstoftest.
- Camera-inspectie van de afvoerleidingen en de aansluiting op het riool, om lekkages, verzakkingen en de aanwezigheid van een terugslagklep te controleren. Zie rioolcamera-inspectie.
- Controle van de opvoerinstallatie of pomp: werking, vlotter, terugslagklep en alarm.
- Vochtmeting van wanden en vloer, om te zien waar vocht binnendringt en hoe hoog het optrekt. Zie vochtmeting.
- Waterpeil volgen over een periode, in relatie tot regen en seizoen, om grondwater aan te tonen.
Oplossingen per bron
Leiding of afvoer
Het lek wordt gelokaliseerd en hersteld. In een kelder zijn leidingen vaak zichtbaar, wat het herstel vereenvoudigt.
Terugstromend riool
Een terugslagklep in de afvoer voorkomt dat rioolwater terugstroomt. Voor een kelder met sanitair onder het rioolniveau is een opvoerinstallatie met terugslagbeveiliging de betrouwbaarste oplossing. Een terugslagklep moet regelmatig worden gecontroleerd en schoongemaakt, anders sluit hij niet als het nodig is.
Pomp of opvoerinstallatie
Reinigen, de vlotter controleren, de terugslagklep vervangen of de pomp vervangen. Een alarm dat waarschuwt bij een te hoog waterniveau voorkomt dat een storing ongemerkt tot een overstroming leidt.
Grondwater
Het herstellen van scheuren en naden met injectietechnieken, het aanbrengen van een waterdichte laag aan de binnenkant, drainage rond de kelder of een pompput. Dit is gespecialiseerd werk van kelderafdichtingsbedrijven. Wij stellen vast of grondwater de oorzaak is, zodat u niet onnodig investeert in leidingwerk.
Souterrainwoningen en appartementencomplexen
In appartementencomplexen met een souterrain of een parkeerkelder komen alle leidingen en afvoeren van het gebouw via de kelder naar buiten. Een lekkende standleiding, een verstopte verzamelleiding of een defecte pomp kan hier grote gevolgen hebben voor meerdere bewoners. Ook lekkages uit bovenliggende woningen komen als eerste in het souterrain terecht. Bij dergelijke complexen werken we samen met de VvE of beheerder en onderzoeken we het systeem als geheel. Zie sanitaire inspectie voor VvE's.
Praktijkvoorbeeld: water na elke flinke bui
In een oudere villa in Het Gooi met een halfverdiepte kelder staat na elke zware regenbui water rond de vloerput in de kelder. De eigenaar vermoedt grondwater. De watermeter staat stil, het water ruikt echter duidelijk naar riool. Een camera-inspectie van de kelderafvoer laat zien dat de vloerput via een lage leiding direct op de huisaansluiting is aangesloten, zonder terugslagklep. Bij hevige regen loopt het gemengde riool in de straat vol en stroomt het water terug naar de laagste opening: de kelderput. Het advies: een terugslagklep in de kelderafvoer, en de kelderput alleen gebruiken met een pomp naar een hoger aansluitpunt. Na plaatsing blijft de kelder bij de volgende buien droog.
Condens in de kelder
Niet elke natte kelder heeft een lek. Een kelder is vaak koel, omdat hij in de grond staat. In de zomer komt warme, vochtige buitenlucht via ramen, lichtschachten of ventilatie naar binnen en condenseert tegen de koele wanden, de vloer en koude waterleidingen. Het resultaat: natte wanden, druppende leidingen, een muffe geur en schimmel, zonder dat er ergens water binnendringt. Kenmerkend is dat het vooral in warme, vochtige periodes speelt en dat de vochtigheid aan de oppervlakte zit. Met een klimaatmeting en oppervlaktetemperaturen stellen we vast of condens een rol speelt. De oplossing ligt dan in ventilatie op het juiste moment, isolatie van koude leidingen en eventueel een ontvochtiger, niet in het zoeken naar een lek.
Kelder met een wasmachine of badkamer
Veel kelders en souterrains worden gebruikt als wasruimte, met een wasmachine, droger en soms een extra douche of toilet. Een wasmachine die in een kelder zijn water afvoert, doet dat vaak via een pomp naar een hoger gelegen afvoer, of via een vloerput. Een losse afvoerslang, een lekkende wasmachinekraan of een verstopte vloerput geeft dan snel water op de vloer. Omdat het laagste punt van het huis alles verzamelt, lijkt een kleine lekkage in een kelder soms groter dan hij is. Zie vaatwasser en wasmachine.
Kelder onder oudere woningen
Oudere woningen met een kelder hebben vaak gemetselde keldermuren zonder moderne waterdichting, of een waterdichting die in de loop der jaren is verouderd. Daarnaast lopen er soms nog oude afvoeren van gietijzer of gres door of onder de kelder. Die combinatie maakt het onderscheid tussen grondwater en lekkage extra belangrijk. Een kleurstoftest van de afvoeren en een camera-inspectie van de oude leidingen laten zien of het afvoersysteem lekt. Blijft het afvoersysteem droog en gedraagt het water zich als grondwater, dan is een kelderafdichting de oplossing.
Direct na een overstroming
- Schakel de stroom in de kelder uit, als dat veilig kan.
- Gebruik zo min mogelijk sanitair, zeker als het water uit een afvoer omhoog komt, en waarschuw huisgenoten en eventueel de buren op dezelfde afvoer.
- Maak foto's en filmpjes van het water, de plek waar het vandaan komt en de schade.
- Laat het water wegpompen en de kelder reinigen, bij rioolwater met desinfectie.
- Meld de schade bij uw verzekeraar voordat u beschadigde spullen weggooit.
- Laat de oorzaak vaststellen, zodat het niet opnieuw gebeurt.
Zet de kelder daarna goed te drogen, met ventilatie en zo nodig een bouwdroger. Materialen die met rioolwater in aanraking zijn geweest, zoals vloerbedekking, gipsplaat en isolatie, zijn vaak niet meer te redden en moeten worden vervangen. Houten onderdelen en stenen wanden kunnen meestal worden gereinigd en gedroogd. Met vochtmetingen controleren we of de kelder droog genoeg is om weer in gebruik te nemen of af te werken. Zo voorkomt u dat schimmel en een muffe geur achterblijven in een ruimte die weer droog lijkt.
Verzekering
De dekking voor water in de kelder verschilt sterk per polis en per oorzaak. Schade door een plotseling lekkende leiding is vaak gedekt. Schade door grondwater is vaak uitgesloten. Schade door terugstromend rioolwater of neerslag kan wel of niet gedekt zijn, soms afhankelijk van de vraag of er een terugslagklep aanwezig was. Controleer uw polisvoorwaarden. Een rapport dat de oorzaak vastlegt, is daarbij belangrijk. Zie verzekering en vergoeding.
Onderzoek aanvragen
Water in uw kelder of souterrain? We stellen de bron vast in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Vertel erbij wanneer het water verschijnt. Lees ook natte kruipruimte en afvoer borrelt of loopt traag.