Een druppelende kraan is het bekendste sanitaire probleem dat er is. Iedereen kent het getik in de wastafel of het straaltje dat niet stopt. Zo'n lek is hinderlijk en verspilt water, maar het is zichtbaar en meestal eenvoudig op te lossen. Veel lastiger zijn de lekkages die u niet ziet: een lekkende aansluiting onder het aanrecht, een poreuze flexibele slang in het badmeubel, of een inbouwthermostaat in de douchewand die lekt in de muur. Die lekkages staan onder druk, lopen continu door en veroorzaken schade op plekken waar niemand ze verwacht.
Op deze pagina leest u welke soorten kranen er zijn, waar ze lekken, hoe u een zichtbaar lek onderscheidt van een onzichtbaar lek, en hoe we een lekkende kraan of inbouwkraan onderzoeken.
Soorten kranen
- Eengreepsmengkraan: met één hendel voor temperatuur en hoeveelheid. Binnenin zit een keramische cartouche.
- Tweegreepskraan: met aparte knoppen voor koud en warm, vaak in oudere woningen. Binnenin zitten kraanleertjes of keramische bovendelen.
- Thermostaatkraan: houdt de ingestelde temperatuur constant, veel gebruikt in douche en bad. Binnenin zit een thermostaatelement.
- Inbouwkraan en inbouwthermostaat: het mechanisme zit in een inbouwdeel in de wand; alleen de bediening en afdekplaat zijn zichtbaar.
- Keukenkraan met uittrekbare slang: met een slang die door de kraan loopt en eruit kan worden getrokken.
- Kokendwaterkraan: een aparte of gecombineerde kraan met een reservoir onder het aanrecht.
- Wasmachine- en buitenkraan: eenvoudige kranen, vaak met beluchter en keerklep.
Zichtbare lekkages
Druppelende uitloop
Een kraan die na het dichtdraaien blijft druppelen, heeft een versleten of verkalkte cartouche, een versleten kraanleertje of een defect bovendeel. Kalk en vuil in het water beschadigen de afdichtende vlakken. Het vervangen van de cartouche of het leertje lost het meestal op.
Lek bij de kraanvoet of hendel
Water dat rond de voet van de kraan of bij de hendel naar buiten komt tijdens gebruik, wijst op versleten O-ringen, bijvoorbeeld bij een draaibare uitloop, of een cartouche die aan de onderkant lekt.
Lekkende uittrekslang
Bij een keukenkraan met uittrekbare slang kan de slang zelf, de koppeling onder het aanrecht of de aansluiting in de kraankop lekken. Omdat de slang onder het aanrecht loopt, merkt u het soms pas aan een nat kastje.
Lekkende douchestang en doucheslang
Een doucheslang kan bij de koppelingen lekken, of de slang zelf kan scheuren. Een omstelling tussen bad en douche kan water laten doorlekken. Deze lekkages zijn vaak zichtbaar, maar het water kan achter kit of langs de wand weglopen.
Onzichtbare lekkages
Flexibele aansluitslangen
Onder bijna elke wastafel- en keukenkraan zitten twee flexibele slangen naar de stopkranen. Die slangen staan permanent onder druk. Als de binnenslang poreus wordt of een wartel losloopt, druppelt het water in het kastje of badmeubel. Een geknapte slang kan veel water geven. Zie wastafel lekkage en keuken lekkage.
Stopkranen en hoekstopkranen
Stopkranen worden zelden bediend. Als ze na jaren worden dichtgedraaid, gaan ze soms lekken bij de spindel. Ook de aansluiting op de leiding in de muur kan gaan lekken.
Knelkoppelingen van opbouwkranen
Een opbouwthermostaat voor douche of bad wordt met twee S-koppelingen en rozetten op de muur aangesloten. Achter de rozetten zit de aansluiting op de leiding in de wand. Als die niet goed is afgedicht, kan water langs de koppeling de muur in lopen. De rozetten zelf zijn geen afdichting, al lijkt dat wel zo.
Het inbouwdeel van een inbouwkraan
Bij een inbouwthermostaat of inbouwmengkraan zit het inbouwdeel in de wand, aangesloten op de koud- en warmwaterleiding en op de uitgangen naar douchekop, handdouche of baduitloop. Lekkages kunnen ontstaan bij de aansluitingen, bij de afdichting tussen inbouwdeel en afbouwdeel, of in het inbouwdeel zelf. Omdat het geheel onder druk staat, lekt het continu. Het water loopt in de wand naar beneden en geeft een natte plek onder de kraan, in de ruimte ernaast of in het plafond eronder. Ook de afdichting van het inbouwdeel richting de tegelwand moet goed zijn: water dat bij het douchen langs de afdekplaat de wand in loopt, kan ook schade geven, maar treedt alleen op bij gebruik.
Zichtbaar of onzichtbaar: zo maakt u het onderscheid
| Wat u ziet | Waarschijnlijke oorzaak |
|---|---|
| Druppel uit de uitloop | Cartouche, leertje of bovendeel |
| Water rond kraanvoet tijdens gebruik | O-ringen, cartouche |
| Nat kastje onder de kraan, ook zonder gebruik | Flexibele slang, stopkraan of koppeling |
| Natte wand onder of naast een inbouwkraan, continu | Lek in inbouwdeel of aansluiting in de wand |
| Natte wand onder een inbouwkraan, alleen na douchen | Water langs de afdekplaat of doorvoer de wand in |
| Nat achter de rozetten van een opbouwkraan | Aansluiting op de leiding in de wand |
| Watermeter loopt door, kranen dicht | Lekkende slang, stopkraan, inbouwdeel of leiding |
Zelf controleren
- Watermetertest. Loopt de meter met alle kranen dicht, dan is er een lek in de toevoer. Sluit stopkranen één voor één om het te lokaliseren.
- Papiertest onder de kraan. Leg droog papier onder slangen en stopkranen en wacht een kwartier zonder de kraan te gebruiken.
- Bekijk de afdekplaat van inbouwkranen. Zit de kit rond de plaat goed? Is de wand eronder nat of verkleurd?
- Test gebruik en niet-gebruik. Wordt een natte wand onder een inbouwkraan ook nat als u een paar dagen niet doucht? Dan lekt de kraan of leiding, niet het douchewater.
Hoe we een lekkende kraan onderzoeken
- Watermetertest en druktest om vast te stellen of de toevoer naar de kraan lekt, en welk deel. Zie druktest.
- Vochtmeting rond de kraan, onder de kraan en in de aangrenzende ruimtes. Zie vochtmeting.
- Thermografie om de warmwaterleiding naar de kraan te volgen en een warme natte plek in de wand te vinden. Zie thermografie.
- Endoscopie achter de afdekplaat of via een klein gat, om het inbouwdeel en de aansluitingen te bekijken. Zie endoscopie.
- Waterproef om vast te stellen of water bij het douchen langs de afdekplaat de wand in loopt. Zie waterproef.
Herstel
- Druppelende uitloop: cartouche, leertje of bovendeel vervangen, en de kraan ontkalken.
- Lek bij de voet: O-ringen of de pakking onder de kraan vervangen.
- Flexibele slangen en stopkranen: vervangen.
- Opbouwkraan: de S-koppelingen opnieuw afdichten en aansluiten.
- Inbouwkraan: de bereikbare onderdelen via de voorkant vervangen; bij een lek in een aansluiting in de wand een kleine opening maken op de gelokaliseerde plek.
Praktijkvoorbeeld: een natte slaapkamermuur
In een woning is de muur van de slaapkamer, aan de andere kant van de douche, onderaan nat. De bewoners douchen al een week niet in die badkamer, maar de muur droogt niet. De watermeter loopt langzaam door. Het toilet en de wastafel zijn het niet. Als we met een druktest alleen de leidingen naar de inbouwthermostaat testen, zakt de druk in de warmwaterleiding. Via de opening achter de afdekplaat zien we met de endoscoop een natte aansluiting aan de warmwaterkant van het inbouwdeel. Een kleine opening op die plek, één nieuwe koppeling, en de muur kan drogen.
Buitenkraan en vorst
Een buitenkraan is een apart aandachtspunt. De leiding naar de buitenkraan loopt door de gevel, soms door een koude spouw of een onverwarmde bijkeuken. Als die leiding in de winter niet wordt afgesloten en afgetapt, kan het water erin bevriezen. IJs zet uit en kan de leiding of de kraan doen scheuren. De lekkage begint dan vaak pas als het weer dooit, en omdat de leiding in de muur zit, loopt het water ongezien de spouw of de kruipruimte in. Veel buitenkranen hebben een binnenkraan waarmee de leiding kan worden afgesloten en een aftapmogelijkheid. Sluit die in het najaar, open de buitenkraan zodat de leiding leegloopt, en laat hem open staan tot het voorjaar. Zogenaamde vorstvrije buitenkranen hebben het afsluitpunt binnen in de muur, maar ook die moeten zonder aangesloten slang overwinteren.
Kokendwaterkraan
Een kokendwaterkraan combineert een kraan met een reservoir onder het aanrecht dat water op bijna kookpunt houdt. Naast de gewone lekpunten van een kraan zijn er het reservoir, de aansluitslangen, een filter en een overdrukventiel. Bij het opwarmen zet het water uit en voert het ventiel een beetje water af, meestal naar de sifon. Als die afvoer ontbreekt of verstopt is, staat er na elke opwarmcyclus water in het kastje. Ook een lekkend filter of een losgeraakte slang onder het aanrecht komt voor. Omdat het om heet water gaat, is voorzichtigheid geboden: schakel het reservoir uit en laat het afkoelen voordat u gaat kijken. Zie boiler en geiser.
Kranen in oudere woningen
In oudere woningen zitten soms nog kranen en leidingen van tientallen jaren oud. Oude tweegreepskranen met leertjes zijn eenvoudig te repareren, maar de koppelingen en leidingen erachter kunnen door corrosie of verkalking kwetsbaar zijn geworden. Bij het vervangen van zo'n kraan komt de aansluiting in de muur soms los of gaat hij lekken. Laat bij oudere installaties daarom ook de leiding achter de kraan beoordelen, en vraag de installateur om na de vervanging te controleren of alles droog blijft.
Wanneer zelf repareren, wanneer niet?
Een cartouche of kraanleertje vervangen is voor wie een beetje handig is goed zelf te doen: hoofdkraan of stopkranen dicht, hendel eraf, cartouche eruit, een identieke nieuwe erin. Ook een flexibele slang vervangen is overzichtelijk. Laat het over aan een vakman als het om een inbouwkraan gaat, als de aansluiting in de muur lekt, als de kraan aan een oude of gecorrodeerde leiding zit, of als u na een reparatie een natte plek in de wand of het plafond ziet. En twijfelt u of het lek wel bij de kraan zit, laat het dan eerst vaststellen.
Voorkomen
- Ontkalk kranen en perlators regelmatig, vooral bij hard water.
- Vervang flexibele slangen preventief na een aantal jaren.
- Draai stopkranen één keer per jaar dicht en open.
- Laat bij een nieuwe inbouwkraan de aansluitingen testen voordat de wand wordt dichtgemaakt, en zorg dat de afdichting naar de tegelwand correct is.
- Laat een druppelende kraan niet te lang doorgaan; kalk en slijtage worden alleen erger.
Kosten en verzekering
Het onderzoek naar een lekkende kraan of inbouwkraan valt meestal binnen onze sanitaire inspectie, eventueel met druktest en endoscopie. Zie kosten sanitaire inspectie. Een versleten cartouche of leertje is onderhoud; waterschade door een plotseling lekkende aansluiting kan onder de opstalverzekering vallen. Controleer uw polisvoorwaarden.
Onderzoek aanvragen
We onderzoeken lekkende kranen en inbouwkranen in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Lees ook douche lekkage en watermeter loopt door.