Een natte vensterbank, een donkere plek in de hoek onder een raam, bladderende verf op de dagkant, een plas bij de terrasdeur of schimmel in de hoek van de slaapkamer. Rond kozijnen komen veel vochtklachten samen. Soms is het een lekkage, soms condens, en als het een lekkage is, kan het water langs verschillende routes binnenkomen. Het kozijn zelf kan lekken, maar net zo vaak zit het probleem in de aansluiting van het kozijn op de gevel, in de dorpel eronder of in de latei erboven. Wie op de gok opnieuw kit, verhelpt het probleem meestal niet.
Op deze pagina leest u welke routes er zijn, hoe u condens van lekkage onderscheidt, hoe wij de route vaststellen en wat u zelf kunt controleren. Wij voeren uitsluitend inspectie en lekdetectie uit.
De vijf routes waarlangs water bij een kozijn binnenkomt
1. Door het raam of de deur zelf
Het beweegbare deel van een raam of deur heeft afdichtingen, tochtstrippen en een afwatering. Versleten of verschoven afdichtingen, een verstopte afwatering in de onderzijde van het raam of een deur die niet goed sluit, laten water door. Bij glas in een houten kozijn kunnen glaslatten en de kit tussen glas en kozijn verouderen, waardoor water tussen glas en kozijn naar binnen loopt.
2. Onder de dorpel door
Onder een deur of laag raam ligt een dorpel, vaak van hardsteen, kunststeen of hout. Als de dorpel niet goed afwatert, niet goed is afgedicht of te laag ligt ten opzichte van de bestrating, het balkon of het terras, loopt water onder de dorpel door naar binnen. Dit zien we vaak bij terrasdeuren, schuifpuien en balkondeuren. Zie ook balkonlekkage en dakterras.
3. Langs de aansluiting op de gevel
Tussen het kozijn en het metselwerk zit een naad die waterdicht moet zijn. Aan de buitenkant is dat vaak een kitnaad; daarachter hoort een waterkerende laag of folie te zitten die water naar buiten leidt. Als de kit loslaat en er geen goede tweede laag is, loopt water langs de zijkant van het kozijn naar binnen. Bij vervangen kozijnen is deze aansluiting een van de meest voorkomende oorzaken.
4. Via de waterslag of onderdorpel
Onder een raam zit aan de buitenkant een waterslag of onderdorpel die het water van de gevel af moet leiden. Als die te weinig afschot heeft, naar binnen afloopt, geen goede druiplijst heeft of niet goed onder het kozijn is aangesloten, loopt water onder het kozijn de muur in.
5. Van boven: latei en waterkering
Boven een kozijn draagt een latei het metselwerk. In een spouwmuur hoort boven de latei een waterkering te zitten die water uit de spouw via open stootvoegen naar buiten leidt. Als die waterkering ontbreekt, te kort is of beschadigd, loopt het water uit de spouw langs de zijkanten van het kozijn naar beneden en komt het binnen alsof het kozijn lekt. Zie gevellekkage.
Welke route? Het patroon helpt
| Wat u ziet | Waarschijnlijke route |
|---|---|
| Water op de vensterbank, direct onder het glas | Raam zelf, glasaansluiting of condens |
| Plas bij de terras- of balkondeur op de vloer | Onder de dorpel door |
| Natte dagkant of hoek naast het kozijn | Aansluiting kozijn op gevel, of water van boven via de latei |
| Natte muur onder het raam, onder de vensterbank | Waterslag of onderdorpel |
| Nat boven het kozijn of in beide bovenhoeken | Latei en waterkering, of gevel erboven |
| Druppels op het glas en kozijn aan de binnenkant, vooral 's ochtends | Condens |
Condens of lekkage?
Condens op ramen is heel gewoon. Als warme, vochtige binnenlucht tegen koud glas of een koud kozijn afkoelt, ontstaan druppels die naar beneden lopen. Vooral bij enkel glas, ouder dubbel glas, metalen kozijnen zonder thermische onderbreking en in slaapkamers en badkamers. Kenmerken van condens:
- Het treedt vooral op bij koud weer, 's ochtends en na douchen of koken.
- Het zit over het hele glasoppervlak, niet op één plek.
- Het heeft geen relatie met regen of wind.
- Het wordt minder als u ventileert.
Lekkage treedt op bij regen, vaak bij wind op die gevel, en zit meestal op een specifieke plek. Met een klimaatmeting, de oppervlaktetemperatuur van glas en kozijn en een waterproef maken we het onderscheid. Zie vocht- en schimmelonderzoek.
Zo onderzoeken we een kozijnlekkage
- Intake. Bij welk weer en welke windrichting, hoe oud het kozijn is, of het recent is vervangen of geschilderd, en of er ook elders vocht is.
- Vochtkaart en thermografie binnen. We meten de dagkanten, de vensterbank, de muur eronder en erboven. De vorm van de natte zone wijst naar de route.
- Condens beoordelen. Klimaatmeting en oppervlaktetemperaturen.
- Buiteninspectie. Kitnaden, waterslag, dorpel, stootvoegen boven de latei, het metselwerk rond het kozijn en de hoogte van bestrating of balkon.
- Waterproef van onder naar boven. Eerst de dorpel of waterslag, dan de onderhoeken, dan de zijkanten, dan het raam zelf, dan de zone boven de latei. Bij elke stap controleren we binnen de lekplek en de vochtwaarden. Door van onder naar boven te werken, voorkomen we dat water van een hogere stap een reactie geeft die aan een lagere wordt toegeschreven.
- Endoscopie. Waar nodig kijken we via een klein gaatje in een voeg in de spouw naast of boven het kozijn.
- Rapport. Route, onderbouwing, uitgesloten routes, foto's, meetwaarden en hersteladvies.
Houten, kunststof en aluminium kozijnen
- Houten kozijnen: gevoelig voor houtrot als de verf niet in goede staat is of als water in verbindingen trekt. Houtrot in de onderdorpel of de hoeken kan lekkage veroorzaken en wordt door lekkage verergerd. We meten het vochtgehalte van het hout.
- Kunststof kozijnen: rotten niet, maar de aansluiting op de gevel en de afwatering in het profiel zijn aandachtspunten. Verstopte afwateringsgaten in het profiel laten water in het kozijn staan.
- Aluminium kozijnen: duurzaam, maar bij oudere systemen zonder thermische onderbreking gevoelig voor condens. De aansluitingen op gevel en dorpel zijn net als bij andere kozijnen kritisch.
Praktijkvoorbeeld: nieuwe kozijnen, natte hoeken
Een jaar na het vervangen van de kozijnen in een jaren-zeventigwoning zijn de onderhoeken van twee ramen op de zuidwestgevel na regen nat. De leverancier heeft de buitenkit al vervangen. Een waterproef op de waterslag geeft geen reactie; een waterproef op de onderhoek aan de buitenkant wel, na ongeveer tien minuten. Bij een kleine opening in de kitnaad blijkt achter de kit geen waterkerende folie te zitten en loopt de onderdorpel niet door tot onder de zijstijl. Water dat achter de kit komt, loopt zo de muur in. Het rapport beschrijft de aansluiting met foto's; de leverancier herstelt de aansluiting van beide kozijnen.
Praktijkvoorbeeld: het kozijn dat niet lekte
In een jaren-dertigwoning lekt het bij regen in de bovenhoeken van een erkerraam. Het kozijn is al opnieuw geschilderd en gekit. Een waterproef op het kozijn zelf geeft geen reactie. Een waterproef op het metselwerk boven de latei geeft na een kwartier een reactie in beide bovenhoeken. Via een voeg zien we in de spouw dat de waterkering boven de latei ontbreekt. Het water uit de spouw liep langs de zijkanten van het kozijn naar binnen. Het kozijn was nooit het probleem.
Dakramen, lichtkoepels en dakkapelkozijnen
Kozijnen in het dak hebben extra risico's. Een dakraam heeft een gootstuk dat het water van de pannen rond het raam leidt; als dat niet goed is gemonteerd of beschadigd, loopt water langs het raam naar binnen. Een lichtkoepel op een plat dak staat op een opstand die in de dakbedekking moet zijn opgenomen. Het kozijn aan de voorzijde van een dakkapel moet zowel op de kapel als op de dakbedekking goed aansluiten. Bij al deze kozijnen is condens bovendien een veelvoorkomende verwarring, omdat warme lucht naar boven stijgt en tegen het koude glas afkoelt. Zie ook daklekkage opsporen.
Schuifpuien en terrasdeuren
Schuifpuien en terrasdeuren zijn gevoeliger voor lekkage dan gewone ramen, omdat ze tot op de vloer doorlopen. De onderdorpel ligt dicht bij het maaiveld, het terras of het balkon, en moet water tegenhouden dat bij hevige regen tegen de pui staat. Een schuifpui heeft daarnaast een rail met afwatering die verstopt kan raken. Als de bestrating of terrasvloer hoger ligt dan de onderdorpel, of als de afwatering in de rail niet werkt, komt water bij hevige regen naar binnen. Een waterproef met een laagje water tegen de dorpel laat zien of de dorpel dicht is.
Herstel: wat is er nodig?
Afhankelijk van de route kan het herstel bestaan uit het vervangen van afdichtingen of tochtstrippen, het opnieuw afdichten van glas, het aanpassen of opnieuw aansluiten van een dorpel, het herstellen van de aansluiting van het kozijn op de gevel met een goede waterkering achter de kit, het vervangen van een waterslag met voldoende afschot, of het herstellen van een waterkering boven de latei. Bij houtrot is houtherstel of vervanging van een kozijndeel nodig. Ons rapport geeft aan welke route lekt en wat er moet gebeuren, zodat de juiste vakman gericht kan herstellen.
Kozijnen in een appartementencomplex
In appartementen zijn kozijnen soms privé en soms gemeenschappelijk, afhankelijk van de splitsingsakte. Ook de gevel eromheen is meestal gemeenschappelijk. Omdat een lekkage via de aansluiting op de gevel of via de latei iets anders is dan een lekkage door het raam zelf, is de precieze route voor een VvE van belang. Ons rapport beschrijft die route. Zie onderzoek voor VvE's.
Na herstel adviseren we een hercontrole met dezelfde waterproef, zodat vaststaat dat de gekozen route echt dicht is voordat de binnenmuur wordt afgewerkt. Laat een natte dagkant of muur eerst goed drogen; een vochtmeting laat zien wanneer schilderen of stucen verantwoord is.
Wat u zelf kunt doen
- Noteer bij welk weer en welke windrichting het lekt, en hoe lang het al regende.
- Veeg bij condens het glas droog en ventileer; komt het terug zonder regen, dan is het waarschijnlijk condens.
- Maak de afwateringsgaten in de onderzijde van ramen en in kunststof profielen schoon.
- Controleer of bestrating, balkon of terras niet hoger ligt dan de dorpel.
- Bekijk de buitenkant op losse kit, scheuren in de waterslag en dichtgezette stootvoegen boven het kozijn.
Onderzoek aanvragen
We onderzoeken kozijn- en raamlekkages in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224, stuur 24/7 een WhatsApp met foto's van binnen en buiten naar 06-83342001, of vul het contactformulier in. Lees ook gevellekkage en bouwkundig lekkageonderzoek.