Het water in de douche staat tot aan uw enkels voordat het langzaam wegzakt. De wastafel gorgelt als iemand boven het toilet doortrekt. Het toilet maakt een slurpend geluid na het doortrekken, of het waterpeil in de pot schommelt. Een borrelende of traag lopende afvoer is vaak het begin van een groter probleem. Soms is het een haarprop in de sifon, soms een ontluchting die niet werkt, en soms een verzakte leiding onder het huis. En omdat stilstaand water zwakke plekken in de badkamer bereikt, kan een trage afvoer ook tot lekkage leiden.
Op deze pagina leest u hoe een afvoer hoort te werken, wat de verschillende geluiden en symptomen betekenen, wat u zelf kunt doen en wanneer een camera-inspectie nodig is.
Hoe een afvoer hoort te werken
Een afvoersysteem werkt op zwaartekracht. Water stroomt vanuit de sifon van elk toestel door een horizontale leiding met afschot naar de standleiding, en vandaar naar beneden naar de grondleiding en het riool. Om dat soepel te laten verlopen, zijn drie dingen nodig: voldoende afschot, een vrije doorgang zonder verstoppingen, en een goede ontluchting.
Die ontluchting wordt vaak vergeten, maar is essentieel. Als water door een leiding stroomt, duwt het lucht voor zich uit en trekt het lucht achter zich aan. Zonder aanvoer van lucht ontstaat er onderdruk, en die onderdruk zoekt lucht via de weg van de minste weerstand: de sifons van andere toestellen. Het resultaat is gorgelen, borrelen en leeggezogen sifons. Daarom loopt de standleiding door tot boven het dak, of heeft hij een beluchter. Zie ook rioollucht en stankoverlast.
Wat de symptomen betekenen
| Symptoom | Meest waarschijnlijke oorzaak | Waar zoeken |
|---|---|---|
| Eén toestel loopt traag | Verstopping in sifon of korte afvoer | Sifon, putje, afvoer van dat toestel |
| Toestel gorgelt als een ander toestel wordt gebruikt | Onderdruk, ontluchtingsprobleem | Ontluchting, beluchter, standleiding |
| Toilet slurpt of waterpeil in pot zakt | Onderdruk of gedeeltelijke verstopping | Standleiding, ontluchting |
| Meerdere toestellen lopen traag | Verstopping of verzakking verderop | Standleiding, grondleiding, huisaansluiting |
| Water komt omhoog in douche als toilet wordt doorgetrokken | Verstopping in gezamenlijke leiding | Grondleiding of verzamelleiding |
| Borrelen bij hevige regen | Vol riool of gedeeltelijk verstopte aansluiting | Huisaansluiting, riool |
| Trage afvoer met stank | Vetafzetting, verzakking met stilstaand water | Horizontale leidingen, grondleiding |
De oorzaken in detail
Gedeeltelijke verstopping
Haar, zeepresten, huidvet en kalk vormen samen een taaie massa in de sifon van douche en wastafel. In de keuken zijn vet en voedselresten de boosdoeners; vet stolt in koudere delen van de leiding. In toiletten veroorzaken vochtige doekjes, keukenpapier en hygiëneproducten verstoppingen, ook als erop staat dat ze doorspoelbaar zijn. Een gedeeltelijke verstopping vernauwt de doorgang, waardoor water traag wegloopt en er luchtbellen omhoog komen: het borrelen.
Ontluchtingsprobleem
Een verstopte dakontluchting, bijvoorbeeld door een vogelnest of bladeren, of een beluchter die niet meer opent, zorgt ervoor dat er geen lucht in het systeem kan komen. Het water trekt dan lucht door de sifons. Kenmerkend is dat het gorgelen optreedt bij een ander toestel dan het toestel dat wordt gebruikt. Ook een ontluchting die bij een verbouwing is afgezaagd of niet opnieuw is aangesloten, geeft dit probleem.
Te weinig afschot of verzakking
Een horizontale afvoer moet een klein maar constant afschot hebben. Ligt de leiding te vlak, of is hij door zakking van de ondersteuning of de grond in een lichte "buik" komen te liggen, dan blijft er water en vuil staan. Daar hopen zich afzettingen op, waardoor de leiding steeds verder dichtslibt. Bij grondleidingen onder de woning komt verzakking vaak voor, vooral bij woningen op slappe grond of bij oudere gresbuizen.
Wortelingroei en breuken
Boomwortels zoeken vocht en dringen door een losse verbinding of een scheur in een grondleiding naar binnen. Binnen in de leiding groeien ze uit tot een dicht netwerk dat vuil vasthoudt. Een gebroken of ingedeukte leiding geeft een vernauwing met hetzelfde effect.
Overbelaste huisaansluiting of riool
Als de huisaansluiting gedeeltelijk verstopt is, of als het gemeentelijke riool bij hevige regen vol loopt, kan het water uit de woning moeilijker wegkomen. In oudere wijken zijn hemelwater en afvalwater vaak op hetzelfde riool aangesloten, wat dit effect versterkt.
Waarom een trage afvoer tot lekkage leidt
Een trage afvoer is niet alleen hinderlijk. Het is ook een van de onderschatte oorzaken van lekkage, om drie redenen:
- Stilstaand water bereikt zwakke plekken. In een douchebak of op een douchevloer die niet snel genoeg leegloopt, komt water tegen kitranden en voegen te staan die normaal droog blijven. Een kleine onvolkomenheid wordt dan een lekkage. Zie douche lekkage.
- Terugstuwing zet verbindingen onder druk. Bij een verstopping verderop stuwt het water terug in de leiding. Verbindingen die bij normale doorstroming droog blijven, krijgen dan water te verwerken en kunnen lekken.
- Overlopen. Een douchegoot of vloerput die het water niet kan verwerken, laat het over de rand lopen, soms achter de afdichting.
Heeft u naast een trage afvoer ook een vochtplek, dan is het verstandig om beide te laten onderzoeken. Zie vochtplek plafond onder badkamer.
Wat u zelf kunt doen
- Reinig de sifon. Zet een emmer onder de sifon van de wastafel, draai de sifon los en verwijder het vuil. Bij een doucheput kunt u de stankafsluiter vaak uitnemen en schoonmaken. Een haartrekker of afvoerveer helpt voor het stuk net achter de sifon.
- Gebruik een ontstopper. Een zuignap kan een verstopping in een toilet of wastafel losmaken. Dek bij een wastafel de overloop af, anders werkt het niet.
- Test welke toestellen reageren. Laat één toestel lopen en kijk of andere toestellen gorgelen. Zo weet u of het probleem lokaal of in de gemeenschappelijke leiding zit.
- Controleer de ontluchting. Zoek de beluchter op, als die er is, en kijk of die schoon is. Een dakontluchting kunt u van beneden soms zien; zit er iets op of in?
- Spoel met heet water bij een keukenafvoer met vetaanslag. Gebruik geen kokend water op pvc-verbindingen en vermijd agressieve chemicaliën.
Helpt dit niet, of lopen meerdere toestellen traag, dan zit het probleem verderop in de leiding en is onderzoek nodig.
Hoe we de oorzaak vaststellen
Camera-inspectie
Een rioolcamera is de belangrijkste tool bij een borrelende of trage afvoer. We rijden met de camera door de leiding en zien direct wat er aan de hand is: een verstopping, vetafzetting, wortelingroei, een verzakking met stilstaand water, een breuk of een verschoven verbinding. Met een zender in de camerakop bepalen we bovengronds de plek en diepte van het probleem. Zie rioolcamera-inspectie.
Controle van de ontluchting
We controleren of de dakontluchting vrij is en of beluchters goed functioneren. Bij twijfel testen we met een rookproef of het systeem luchtdicht is en of de ontluchting werkt. Zie rookproef afvoer.
Kleurstof en waterproef
Als er ook een lekkage is, testen we met kleurstof of water bij terugstuwing uit een verbinding lekt.
Oplossingen
- Verstopping: mechanisch ontstoppen of reinigen met een hogedrukspuit. Na reiniging controleren we met de camera of de leiding verder in orde is.
- Ontluchting: de dakontluchting vrijmaken, een defecte beluchter vervangen of een ontbrekende ontluchting alsnog aanbrengen.
- Verzakking of te weinig afschot: het verzakte deel opnieuw leggen met het juiste afschot.
- Wortelingroei of breuk: wortels verwijderen en de beschadigde verbinding herstellen, vervangen of, waar mogelijk, relinen.
- Overbelaste huisaansluiting: reinigen, en bij problemen in het openbare deel de gemeente inschakelen.
Voorkomen
- Gebruik een haarzeefje in douche en bad en maak het regelmatig schoon.
- Giet geen vet of olie door de gootsteen; laat het stollen en gooi het bij het restafval.
- Spoel alleen toiletpapier door, geen doekjes, ook geen zogenaamd doorspoelbare.
- Reinig sifons en doucheputten een paar keer per jaar, ook als ze nog goed lijken te lopen.
- Laat de dakontluchting controleren bij dakonderhoud of na een storm.
- Laat bij bomen dicht bij de woning en een oudere grondleiding af en toe een camera-inspectie doen.
Borrelende afvoer in appartementen
In een appartementencomplex zijn de standleidingen gedeeld. Een verstopping of ontluchtingsprobleem in de gemeenschappelijke standleiding geeft klachten in meerdere woningen tegelijk. Vaak merken de bewoners op de laagste verdiepingen het eerst, omdat daar het water terugstuwt als de leiding verderop niet goed afvoert. Soms komt het water zelfs omhoog uit de doucheput van de onderste woning als bovenburen douchen of doortrekken. Dat is een ernstig signaal van een verstopping in de verzamelleiding onder het gebouw. Omdat het om gemeenschappelijke delen gaat, is de VvE of beheerder aan zet. Een camera-inspectie van de standleiding en de verzamelleiding laat zien waar de verstopping of vernauwing zit. Zie sanitaire inspectie voor VvE's.
Oudere woningen: extra aandacht
In vooroorlogse woningen, zoals in de oude dorpskernen van Huizen, Laren en Blaricum, liggen soms nog gietijzeren standleidingen en gresbuizen onder de vloer. Gietijzer roest van binnenuit, waardoor de binnendiameter kleiner wordt en afzettingen zich sneller hechten. Gresbuizen hebben veel verbindingen die door zakking van de grond kunnen verschuiven. Een afvoer die in zo'n woning steeds trager wordt, is vaak een teken van veroudering van het leidingwerk. Een camera-inspectie geeft inzicht in de staat van de leiding, zodat u kunt kiezen tussen reinigen, plaatselijk herstel of vervanging voordat er lekkage of een volledige verstopping ontstaat.
Na een verbouwing
Begint het borrelen kort na een verbouwing, dan is er waarschijnlijk iets veranderd aan de afvoer of ontluchting. Een nieuwe douche die op een bestaande afvoer is aangesloten met te weinig afschot, een extra toilet op een leiding die daar niet op berekend is, of een ontluchting die is weggewerkt of afgezaagd: het zijn fouten die we regelmatig zien. Meld het bij de uitvoerder en laat het objectief vaststellen.
Wanneer is het dringend?
Een licht gorgelende wastafel kan even wachten. Maar sommige signalen vragen om snelle actie: water dat omhoog komt uit een doucheput of vloerput, een toilet dat bij doortrekken bijna overloopt, afvalwater dat in de kruipruimte of kelder staat, of een trage afvoer in combinatie met een vochtplek. In die gevallen dreigt waterschade of een volledige verstopping. Gebruik de betreffende toestellen zo min mogelijk en laat het direct onderzoeken. Draai bij terugstromend afvalwater ook de hoofdkraan dicht, zodat er niet per ongeluk extra water in het systeem komt, en houd kinderen en huisdieren uit de buurt van vervuild water.
Laat het onderzoeken
Borrelt uw afvoer of loopt hij steeds trager, ondanks schoonmaken? We sporen de oorzaak op in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Zie ook afvoer lekkage en kosten.