Een boiler, geiser of close-in boiler staat vaak op een plek waar u niet dagelijks komt: op zolder, in de bijkeuken, in de meterkast of onder het aanrecht. Een lekkage valt daardoor pas op als er water op de vloer staat, als het plafond eronder nat wordt of als de waterrekening onverklaarbaar hoog is. Daarbij komt een extra complicatie: niet elk druppelen is een lek. Een boiler hoort bij het opwarmen een beetje water af te geven. Het is dus belangrijk om normaal gedrag te onderscheiden van een echte lekkage.
Op deze pagina leest u welke soorten warmwatertoestellen er zijn, hoe het overstortventiel werkt, waar een boiler kan lekken, welke veiligheidsmaatregelen belangrijk zijn en hoe we een lekkage onderzoeken.
Soorten warmwatertoestellen
- Elektrische boiler: een voorraadvat met een verwarmingselement dat water opwarmt en warm houdt. Vaak op zolder, in de meterkast of in een bijkeuken.
- Close-in boiler: een kleine elektrische boiler onder het aanrecht of de wastafel, voor één tappunt.
- Kokendwaterkraan: een reservoir onder het aanrecht dat water op bijna kookpunt houdt, met een aparte kraan.
- Indirect gestookt voorraadvat: een boiler die wordt verwarmd door de cv-ketel of een warmtepomp. Bij warmtepompen steeds vaker voorkomend.
- Combiketel: een cv-ketel die ook warm tapwater levert, zonder of met een klein voorraadvat.
- Geiser: een gastoestel dat water doorstromend verwarmt, in oudere woningen nog aanwezig.
Het overstortventiel: normaal druppelen
Een boiler met een voorraadvat staat onder de druk van het waterleidingnet. Als het water wordt opgewarmd, zet het uit. In een gesloten vat zou de druk dan te hoog oplopen. Daarom zit er in de koudwatertoevoer een inlaatcombinatie met een overstortventiel. Dat ventiel opent bij een bepaalde druk en laat het overtollige water weglopen naar de afvoer, meestal via een trechter of sifon. Tijdens het opwarmen druppelt het ventiel dus een beetje. Dat is normaal en noodzakelijk.
Wanneer is het niet normaal?
- Het ventiel druppelt of loopt continu, ook als de boiler niet aan het opwarmen is. Dan sluit het ventiel niet meer goed, vaak door kalk of slijtage.
- Er loopt veel water weg bij het opwarmen. Dan kan de waterdruk van het net te hoog zijn, en is een drukverminderaar nodig.
- Het water loopt niet in de afvoer maar ernaast, omdat de trechter of afvoer ontbreekt, verstopt is of verkeerd is geplaatst.
Een continu lopend overstortventiel verspilt ongemerkt veel water, omdat het water in de afvoer verdwijnt. Het is een van de verborgen oorzaken van een hoge waterrekening. Zie hoog waterverbruik.
Waar een boiler echt lekt
Aansluitingen
De koud- en warmwaterleiding zijn met koppelingen op de boiler aangesloten. Door temperatuurwisselingen zetten die koppelingen uit en krimpen ze, en na verloop van tijd kunnen ze gaan lekken. Ook de aansluitingen van de inlaatcombinatie en de afvoer van het ventiel kunnen lekken.
De inlaatcombinatie zelf
De inlaatcombinatie bevat naast het overstortventiel ook een keerklep en een afsluiter. Een lek in de behuizing of bij de afsluiter geeft water rond de toevoer.
De afvoer van het ventiel
Het water uit het overstortventiel moet vrij kunnen weglopen naar een afvoer. Een trechter die verstopt is, een afvoerslang die los is geraakt of een afvoer die ontbreekt, zorgt ervoor dat het normale druppelwater op de vloer of in een kastje terechtkomt.
De tank
Veel boilers hebben een stalen tank met een beschermende binnenlaag en een magnesiumanode. De anode offert zichzelf op om corrosie van de tank te voorkomen. Als de anode op is, begint de tank te roesten, meestal van binnenuit. Uiteindelijk ontstaat er een lek, vaak onderaan de tank. Een lekkende tank is in de regel niet te repareren; de boiler moet worden vervangen. Een boiler van vele jaren oud die begint te lekken, heeft vaak dit probleem.
Het verwarmingselement
Het element zit met een flens en pakking in de tank. Die pakking kan gaan lekken. Omdat het element elektrisch is, is dit een lekkage die direct aandacht vraagt.
Close-in boiler en kokendwaterkraan
Bij deze toestellen onder het aanrecht zit het overdrukventiel vaak in de toevoer of op het reservoir. Het overtollige water moet naar de sifon worden afgevoerd. Ontbreekt die afvoer, dan staat er na elke opwarmcyclus water in het kastje. Ook de flexibele slangen en het reservoir kunnen lekken. Zie keuken lekkage.
Veiligheid eerst
Signalen en wat ze betekenen
| Signaal | Mogelijke oorzaak |
|---|---|
| Druppelen in de trechter tijdens opwarmen | Normaal gedrag van het overstortventiel |
| Continu druppelen of lopen in de trechter | Defect ventiel of te hoge waterdruk |
| Water op de vloer naast de trechter | Trechter of afvoer verstopt of verkeerd geplaatst |
| Water rond de aansluitingen bovenop | Lekkende koppeling |
| Water onderaan de boiler, roestsporen | Lekkende tank door corrosie |
| Nat kastje onder close-in boiler of kokendwaterkraan | Afvoer overdrukventiel ontbreekt, of lekkende slang |
| Vochtplek in plafond onder zolderboiler | Lek aan boiler of afvoer ventiel |
| Hoge waterrekening zonder zichtbare lekkage | Continu lopend overstortventiel |
Zelf controleren
- Kijk tijdens en na het opwarmen naar de trechter onder het overstortventiel. Druppelt het alleen tijdens het opwarmen, dan is dat normaal.
- Watermetertest op een moment dat de boiler niet opwarmt. Draait de meter, sluit dan de toevoer naar de boiler. Stopt de meter, dan zit het verbruik bij de boiler of het ventiel.
- Controleer de afvoer van het ventiel: loopt het water echt de afvoer in?
- Kijk naar roestsporen of kalk onderaan de boiler en bij de aansluitingen.
- Noteer de leeftijd van de boiler. Vaak staat het bouwjaar op het typeplaatje.
Hoe we een boilerlekkage onderzoeken
- Veilige uitgangssituatie: bij water rond elektra schakelen we eerst de stroom uit.
- Visuele inspectie van de boiler, de aansluitingen, de inlaatcombinatie, het ventiel en de afvoer.
- Watermetertest en druktest om vast te stellen of er water verdwijnt, en waar. Zie druktest.
- Drukmeting van het net: is de waterdruk hoger dan het ventiel aankan, dan adviseren we een drukverminderaar.
- Vochtmeting en thermografie bij een vochtplek onder of naast de boiler, om te bepalen of het water van de boiler komt of van een leiding ernaast. Zie thermografie.
- Advies: herstel van aansluitingen of ventiel, of vervanging van de boiler bij een lekkende tank. Werkzaamheden aan gastoestellen laten we aan een erkend installateur.
Boiler op zolder: extra risico
Een boiler op zolder of op een verdieping heeft bij lekkage een groot schadepotentieel: het water loopt door de vloer naar de ruimtes eronder. Een lekbak onder de boiler met een afvoer naar een sifon, of een lekbak met een watermelder, beperkt dat risico. Controleer ook dat de afvoer van het overstortventiel vrij is en niet in een lekbak zonder afvoer eindigt.
Praktijkvoorbeeld: een waterrekening die bleef stijgen
Een stel in een woning uit de jaren negentig ziet de waterrekening twee jaar achter elkaar stijgen. Er is nergens een lekkage zichtbaar. De watermeter blijkt bij stilstand langzaam te draaien. Toiletten zijn in orde. Als de toevoer naar de elektrische boiler op zolder wordt gesloten, stopt de meter. Het overstortventiel van de inlaatcombinatie blijkt continu een dun straaltje in de trechter te laten lopen, ook als de boiler niet opwarmt. Het ventiel is verkalkt en sluit niet meer. Een meting van de netdruk laat bovendien zien dat die aan de hoge kant is. Advies: een nieuwe inlaatcombinatie met een drukverminderaar. De meter staat daarna stil.
Warmtepomp met boilervat
Bij woningen die van het gas af gaan, verschijnt steeds vaker een warmtepomp met een groot boilervat, vaak op zolder, in een bijkeuken of in een inpandige berging. Zo'n vat bevat honderden liters water en heeft net als een elektrische boiler een inlaatcombinatie met overstortventiel. Daarnaast zijn er leidingen tussen de buitenunit, de binnenunit en het vat, en vaak een extra expansievat. Bij een lekkage rond zo'n installatie is het belangrijk te onderscheiden of het om drinkwater gaat, uit het boilervat of de inlaatcombinatie, of om water uit het verwarmingscircuit. Dat bepaalt of een drinkwaterinstallateur of een installateur van de warmtepomp nodig is. Ook condenswater van de warmtepomp moet goed worden afgevoerd; een losgeraakte condensafvoer kan op een lekkage lijken.
Boiler in de meterkast of trapkast
In veel woningen uit de jaren zeventig en tachtig staat een boiler in de meterkast of trapkast, vlak naast de elektrische installatie. Een lekkende boiler of een verstopte afvoer van het overstortventiel betekent daar direct water in de buurt van de groepenkast. Controleer daarom geregeld of de trechter onder het ventiel vrij is en of er geen water op de vloer van de kast staat. Bij twijfel: stroom eraf en laten controleren. Een eenvoudige watermelder op de vloer van de kast geeft een signaal zodra er water staat, en kost weinig in verhouding tot de schade die water in een meterkast kan geven.
Voorkomen
- Laat de boiler periodiek onderhouden volgens de voorschriften van de fabrikant, inclusief controle van de anode.
- Bedien het overstortventiel af en toe volgens de handleiding, zodat het niet vastkalkt.
- Controleer of het ventiel alleen tijdens het opwarmen druppelt.
- Plaats een lekbak met afvoer onder een boiler op zolder of een verdieping.
- Laat bij een hoge waterdruk een drukverminderaar plaatsen.
- Laat gastoestellen jaarlijks controleren door een erkend installateur.
- Houd de ruimte rond de boiler vrij, zodat een lekkage direct opvalt.
Kosten en verzekering
Het onderzoek naar een lekkende boiler valt meestal binnen onze sanitaire inspectie. Zie kosten sanitaire inspectie. Waterschade door een plotseling lekkende boiler kan onder de opstalverzekering vallen; de boiler zelf vervangen door ouderdom valt onder onderhoud. Controleer uw polisvoorwaarden.
Onderzoek aanvragen
We onderzoeken lekkende boilers, close-in boilers en voorraadvaten in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Lees ook watermeter loopt door en waterleiding lekkage.