Een rioollucht in huis is een van de meest onaangename problemen die er zijn. De geur komt en gaat, is soms alleen 's ochtends merkbaar, soms alleen na het douchen of bij harde wind, en is vaak moeilijk te lokaliseren. Mensen proberen luchtverfrissers, ontstoppingsmiddelen en extra schoonmaken, maar de stank komt terug. Dat komt doordat rioollucht bijna nooit een schoonmaakprobleem is. Het is een technisch probleem: ergens in het afvoersysteem is een opening waardoor rioolgas de woning in komt.
Op deze pagina leest u hoe een afvoersysteem rioollucht buiten houdt, welke oorzaken er zijn, wat u zelf kunt controleren en hoe we met een rookproef en camera-inspectie precies vinden waar de stank vandaan komt.
Hoe het afvoersysteem rioollucht buitenhoudt
In het riool ontstaan gassen door de afbraak van organisch materiaal. Die gassen mogen niet in huis komen. Daarvoor zijn drie voorzieningen:
- Sifons (stankafsluiters): elk toestel heeft een bocht waarin een laagje water blijft staan, het waterslot. Dat water vormt een barrière tussen riool en woning. Ook een toilet heeft zo'n waterslot in de pot.
- Ontluchting: de standleiding loopt door tot boven het dak, of heeft een beluchter. Zo blijft de druk in het systeem in evenwicht en worden sifons niet leeggezogen als er veel water tegelijk naar beneden stroomt.
- Luchtdichte leidingen en verbindingen: alle buizen, moffen en aansluitingen moeten niet alleen waterdicht, maar ook luchtdicht zijn.
Rioollucht in huis betekent dat een van deze drie niet werkt.
De acht meest voorkomende oorzaken
1. Droogstaande sifon
Een sifon in een ruimte die weinig wordt gebruikt, droogt langzaam uit door verdamping: een logeerbadkamer, een tweede toilet, een vloerput in de bijkeuken of garage, of de afvoer van een wasmachine die lang niet heeft gedraaid. Ook vloerverwarming kan het waterslot in een doucheput versneld laten verdampen. Dit is de eenvoudigste en meest voorkomende oorzaak.
2. Leeggezogen sifon
Als er veel water tegelijk door de standleiding stroomt, bijvoorbeeld als een toilet op een hogere verdieping wordt doorgetrokken, ontstaat er onderdruk. Zonder goede ontluchting zuigt die onderdruk het waterslot uit andere sifons. U hoort dan vaak een gorgelend geluid in de wastafel of douche. Zie afvoer borrelt of loopt traag.
3. Capillaire werking
Een haar, een draad of een doekje dat over de rand van het waterslot hangt, kan het water als een lont uit de sifon trekken. Dat gebeurt geleidelijk en geeft een geur die komt en gaat.
4. Defecte beluchter
In veel woningen vanaf de jaren negentig zit in plaats van een dakdoorvoer een beluchter op de standleiding, bijvoorbeeld in een leidingkoker of op zolder. Het klepje laat lucht binnen maar hoort geen lucht naar buiten te laten. Als het klepje vuil of verouderd is, sluit het niet meer en ontsnapt rioolgas direct in huis.
5. Ontbrekende of verstopte ontluchting
Een ontluchtingspijp op het dak kan verstopt raken door een vogelnest, bladeren of ijs in de winter. Bij verbouwingen wordt de ontluchting soms afgezaagd of niet goed doorgetrokken. Het gevolg: onderdruk, leeggezogen sifons en stank.
6. Lekkende of losse afvoerverbinding
Een mof die uit de verbinding is geschoven, een gescheurde bocht of een slecht aangesloten afvoer achter een wand of in een leidingkoker laat rioollucht ontsnappen. Waar lucht naar buiten kan, kan bij gebruik ook water lekken. Zie afvoer lekkage.
7. Slecht aangesloten toilet
Een toilet dat niet goed op de afvoer is aangesloten, bijvoorbeeld door een versleten manchet of een verschoven pot, geeft vaak een geur rond de voet van de pot. Bij een hangtoilet kan een slechte aansluiting in de voorzetwand stank geven die uit het bedieningspaneel lijkt te komen.
8. Beschadigde grondleiding of kruipruimte
Een gebroken of verzakte grondleiding onder de woning laat rioolgas in de kruipruimte ontsnappen. Via kieren in de vloer, leidingdoorvoeren en de meterkast komt de geur in huis. Vaak gaat dit samen met een vochtige kruipruimte en soms met ongedierte. Zie natte kruipruimte.
Wat het patroon van de stank vertelt
| Wanneer ruikt u het? | Waarschijnlijke oorzaak |
|---|---|
| Na een vakantie of in een weinig gebruikte ruimte | Droogstaande sifon |
| Na doortrekken van een toilet op een andere verdieping | Leeggezogen sifon, ontluchtingsprobleem |
| Bij harde wind of storm | Druk op de ontluchting, sifons worden leeggezogen of doorgeblazen |
| Bij hevige regen | Riool loopt vol, druk op het systeem of de huisaansluiting |
| Constant, rond een leidingkoker of in een kast | Defecte beluchter of losse verbinding |
| Rond de voet van het toilet | Slechte aansluiting of manchet |
| Vanuit de vloer of meterkast, met muffe lucht | Probleem in grondleiding of kruipruimte |
| Uit het bedieningspaneel van een hangtoilet | Aansluiting in de voorzetwand |
Zelf controleren
- Vul alle sifons. Laat elke kraan, douche en afvoerput een minuut lopen, trek alle toiletten door en giet een emmer water in vloerputten. Verdwijnt de geur, dan was een droogstaande sifon de oorzaak.
- Luister naar gorgelen. Laat iemand een toilet op een andere verdieping doortrekken en luister bij wastafel en douche. Gorgelen wijst op onderdruk en een ontluchtingsprobleem.
- Zoek de beluchter. Kijk in leidingkokers, op zolder en in de meterkast of er een beluchter op de standleiding zit. Ruikt het daar sterker, dan is die verdacht.
- Ruik lokaal. Ga met uw neus langs de voet van het toilet, het bedieningspaneel, de sifons en de leidingkoker. Waar de geur het sterkst is, zit meestal het lek.
- Kijk in de kruipruimte. Een sterke geur of vocht daar wijst op een probleem in de grondleiding.
Hoe we de oorzaak van rioollucht vinden
Blijft de geur na de eerste controles, dan zetten we specialistische technieken in.
De rookproef
De rookproef is de standaardtest bij rioollucht. We sluiten het systeem aan de onderkant af of werken via een ontstoppingsstuk en blazen ongevaarlijke, zichtbare rook onder lichte overdruk in de afvoer. De rook volgt dezelfde weg als het rioolgas en komt naar buiten waar het systeem niet dicht is: bij een losse mof, een gescheurde bocht, een lekkende toiletaansluiting of een beluchter die niet sluit. Ook achter wanden en in kokers zien we de rook door kieren naar buiten komen. Zo vinden we lekpunten die met het oog niet te zien zijn. Zie rookproef afvoer.
Camera-inspectie
Met een rioolcamera bekijken we de binnenkant van de standleiding en grondleiding. We zien breuken, verzakkingen, losse verbindingen en ingroei. Met een zender in de camerakop bepalen we bovengronds de exacte plek. Zie rioolcamera-inspectie.
Controle van de ontluchting
We controleren of de dakontluchting vrij is en of de beluchters goed werken. Bij twijfel testen we de werking van de beluchter of adviseren we vervanging.
Oplossingen
- Droogstaande sifon: regelmatig water laten lopen. Bij een vloerput die zelden wordt gebruikt, kan een sifon met terugslagklep of een waterloze stankafsluiter uitkomst bieden.
- Leeggezogen sifons: de ontluchting herstellen of een beluchter plaatsen op het juiste punt.
- Defecte beluchter: reinigen of vervangen. Een beluchter is een relatief goedkoop onderdeel.
- Losse verbinding of gescheurde afvoer: het defecte deel vervangen, na exacte lokalisatie met de rookproef.
- Toiletaansluiting: nieuwe manchet of aansluitbocht plaatsen.
- Grondleiding: het verzakte of gebroken deel vervangen of, waar mogelijk, relinen.
Rioollucht in appartementen
In appartementen delen meerdere woningen dezelfde standleiding en ontluchting. Een probleem in de gemeenschappelijke leiding of ontluchting kan stank geven in meerdere woningen tegelijk. Een verbouwing bij één bewoner, waarbij bijvoorbeeld een beluchter is weggehaald of een aansluiting is gewijzigd, kan gevolgen hebben voor de buren. Bij klachten in meerdere woningen is een onderzoek op complexniveau zinvol. Zie sanitaire inspectie voor VvE's.
Rioollucht na een verbouwing
Een groot deel van de stankklachten die we onderzoeken, begint kort na een verbouwing: een nieuwe badkamer, een verplaatst toilet, een nieuwe keuken of een dakkapel. Tijdens zulke werkzaamheden worden afvoeren aangepast, verlengd of verlegd. Veelvoorkomende fouten zijn een nieuwe afvoer die zonder sifon op de standleiding is aangesloten, een ontluchting die bij het plaatsen van een dakkapel is afgezaagd en niet opnieuw doorgetrokken, een beluchter die in een dichte koker is weggewerkt zonder toegang, een insteekverbinding zonder rubberen ring, of een te lange horizontale afvoer met te weinig afschot, waarin water blijft staan en gaat stinken. Ruikt u rioollucht na een verbouwing, meld het dan direct bij de uitvoerder. Een rookproef laat objectief zien waar het systeem niet dicht is.
Rioollucht, gezondheid en ongedierte
Naast de hinder zijn er twee praktische redenen om rioollucht niet te negeren. Ten eerste kan een open verbinding in het afvoersysteem een route zijn voor ongedierte. Rioolvliegjes, kleine motmugjes die in afvoeren broeden, zijn een bekend signaal van een vervuilde of lekkende afvoer. In ernstigere gevallen kunnen ratten via een gebroken grondleiding of een open verbinding in de kruipruimte de woning bereiken. Ten tweede kan langdurige blootstelling aan rioollucht klachten geven zoals hoofdpijn, misselijkheid en vermoeidheid, zeker in slaapkamers of kleine ruimtes. Een afvoersysteem dat niet dicht is, verdient daarom altijd aandacht.
Wanneer de gemeente aan zet is
Ruiken meerdere huizen in de straat rioollucht, zeker bij warm weer of na een lange droge periode, dan kan de oorzaak in het openbare riool liggen, bijvoorbeeld bij een gemaal of een riool met weinig doorstroming. Ook bij stank die vooral bij hevige regen optreedt, kan het gemeentelijk riool een rol spelen. Meld dat bij de gemeente. Voor de huisaansluiting op uw eigen terrein en het systeem in de woning bent u als eigenaar verantwoordelijk. Met een camera-inspectie vanaf het ontstoppingsstuk bij de erfgrens kunnen we vaststellen aan welke kant het probleem zit.
Houd bij een terugkerende geur een paar dagen een eenvoudig logboek bij: tijdstip, weersomstandigheden, welke ruimte, en wat er kort daarvoor in huis is gebruikt. Zo'n overzicht van een week zegt vaak meer over de oorzaak dan één bezoek op een moment dat het toevallig niet stinkt, en maakt het onderzoek sneller en gerichter. Noteer ook of de geur zoetig, muf of echt naar rotte eieren ruikt, want ook dat verschil helpt bij de diagnose.
Geen luchtverfrisser, maar een oplossing
Rioollucht is een signaal dat uw afvoersysteem ergens niet dicht is. Luchtverfrissers en ontstoppingsmiddelen verhelpen het niet, en agressieve middelen kunnen oude leidingen en rubberen afdichtingen zelfs aantasten. We vinden de oorzaak in Huizen en heel Het Gooi. Bel 085 004 7224 of vul het contactformulier in. We nemen dan zo snel mogelijk, binnen onze openingstijden, contact met u op. Zie ook afvoer lekkage en kosten.